Zuid-Afrika Informatie Zoeken

Zuid-Afrika verliest zijn twee oudste olifanten, in het Addo Olifantenpark en in het Krugerpark

in het Addo Olifantenpark Zuid-Afrika kunnen toeristen met een huurauto op safari gaan (foto SANParks.org)Wildlife Zuid-Afrika heeft afscheid genomen van ‘Duke', de oudste olifant van het Nationaal Krugerpark en van ‘Skukuza', de oudste olifant van het Nationaal Addo Olifantenpark. Voor beide olifanten en parken is het evenwel een totaal ander verhaal. Eerst Addo: in dat wildpark nabij Port Elizabeth, in de provincie Oost-Kaap (Eastern Cape) waren toeristen op donderdag 22 april 2010 getuige van een dramatisch voorval in Wayne's Valley, het zuidelijk deel van het Addo Olifanten Nationaal Park. Twee olifanten (twee stieren) vochten er een gevecht op leven en dood uit, letterlijk zelfs. Eén van de olifanten, een 30-jarige stier die bij de rangers van Addo gekend is als ‘Paul', viel een ander mannetje aan, nl. de 47-jarige ‘Skukuza'. Het was een territoriumgevecht, niettegenstaande beide olifanten tesamen met zes anderen in 2005 vanuit het Krugerpark naar het Addo-park werden overgebracht (relocatie dus). In vergelijking met het Krugerpark is Addo een eerder klein park en om inteelt bij de olifanten te vermijden worden er af en toe olifanten uit andere parken overgeplaatst naar Addo. Genetische diversiteit zorgt immers voor een gezonde populatie. Niettegenstaande ‘Skukuza' de oudste en grootste olifant van het Addo park was, stond hij toch bekend als een kalm dier die andere olifanten in zijn omgeving verdroeg en ook onverschillig stond tegenover toeristen die hem fotografeerden of filmden. Wie ooit in Addo was herinnert ‘Skukuza' ongetwijfeld aan zijn slagtanden: ‘Skukuza' had er nog maar één, want de andere was vijf jaar geleden afgebroken tijdens zijn relocatie van het Krugerpark naar het Addo-park. Maar zijn tolerantie is olifant Skukuza uiteindelijk fataal geworden: de jongere olifant ‘Paul' viel de oudere olifant Skukuza op 22 april heel de voormiddag constant aan, en toen ‘Skukuza' gekwetst op de grond lag kreeg hij de genadeslag van ‘Paul': die doorboorde het hoofd van ‘Skukuza' met zijn slagtanden. Volgens Mandy Roets van het Addo Olifantenpark was de woede bij ‘Paul' uitzonderlijk omdat hij in must was: in must (Engels: musth) is de hormonale verandering die olifant-stieren tijdens de paartijd uitzonderlijk gevaarlijk en onberekenbaar maakt. "We begrijpen dat de gebeurtenissen voor de toeristen die het zagen een schokkende ervaring is geweest, maar we moeten aanvaarden dat dit natuurlijk gedrag bij wilde dieren is en dat we daarom niet mogen ingrijpen", aldus Mandy Roets van Addo Elephant National Park (Addo maakt deel uit van SANParks - South African National Parks).

Krugerpark Zuid-Afrika : dierenartsen van SANParks hebben net Duke verdoofd, de oudste olifant van het KrugerparkEen heel ander verhaal is dat van olifant ‘Duke', met zijn 55 jaar de oudste olifant van het Krugerpark. Dierenartsen van SANParks hadden al een tijdje vastgesteld dat het slecht ging met ‘Duke': zijn grote slagtanden waren afgebroken en zijn laatste set tanden is versleten zodat hij last heeft van zijn spijsvertering. Omdat natuurbewaring en wetenschappelijk onderzoek deel uitmaakt van de opdracht van parkbeheerder SANParks willen de rangers de schedel van ‘Duke' bewaren in de Olifant-zaal (het Elephant Hall Museum) in Letaba, een noordelijk rustkamp van het Krugerpark. Daarom heeft Krugerpark-bioloog dr. Sam Ferreira enkele dagen geleden ‘Duke' laten verdoven zodat hij hem een tracking collar - een halsband met transponder - kon aandoen. Die opdracht werd veilig uitgevoerd, en na zijn verdoving en het plaatsen van de zender wandelde ‘Duke' terug ‘die bosveld' in: de Afrikaanse bush. Met die gps-zender kunnen de rangers van het Krugerpark ‘Duke' snel localiseren als hij zich niet meer verplaatst - en mag aangenomen worden dat hij van ouderdom overleden is. Als bij wonder werden de afgebroken slagtanden van olifant Duke al teruggevonden. De schedel en de slagtanden van ‘Duke' zullen dus bijna zeker in het Elephant Hall Museum in Letaba uitgestald worden, naast die van de Magnificent Seven: de zeven grootste savannah olifanten van het Krugerpark ooit, met slagtanden van elk minstens 50 kg. The Magnificent Seven was een project van de legendarische Zuid-Afrikaanse bioloog dr. Anthony Hall-Martin, die daarmee de vooruitgang wilde aantonen op gebied van olifant-navorsing in het Krugerpark en in Zuid-Afrika. Wie in de omgeving van rustkamp Letaba komt kan daar de schedels en de slagtanden bewonderen van Dzombo, Joao, Kambaku, Mafunyane, Ndlulamithi, Shawu en Shingwedzi. En binnenkort, als de dierengoden het beslist hebben, ook van Duke. Volgens Sam Ferreira van SANParks Scientific Services wordt de leeftijd van olifanten bepaald op basis van metingen van de schouderhoogte, molaire gebitsslijtage, wijzigingen in de oppervlakte van de voetafdruk en in de doormeter van de olifant-mestballen.

Terloops: "de leeuw is de koning der dieren", zegt men (ook in Zuid-Afrika). Maar de leeuw is niet altijd koning: één leeuw alleen moet het afleggen tegen een troep hyena's en de vele natuurdocumentaires van o.a. National Geographic en Discovery bewijzen dat zo'n leeuw al van geluk mag spreken als hij aan de hyena's kan ontsnappen. Bovendien verjagen olifanten de leeuwen - maar kunnen leeuwen nooit een olifant doden - tenzij een ziek of zwak kalf. Wie al op safari in Zuid-Afrika (of elders) was zal ons wellicht gelijk geven dat we niet de leeuw, maar de olifant als de échte koning der dieren beschouwen. In tegenstelling tot leeuwen hebben olifanten immers geen enkele natuurlijke vijand in Afrika (tenzij de mens - maar dat geldt ook voor leeuwen). Wie ooit met een huurauto doorheen het Krugerpark heeft gereden weet dat roofdieren zoals leeuwen, luipaarden en jachtluipaarden weglopen bij onaangepast rijgedrag zoals bruusk remmen of snel optrekken. Maar in de buurt van olifanten is voorzichtig rijgedrag absoluut aanbevolen (net zoals nabij neushoorns overigens). Hoe trager je komt aangereden, hoe groter de kans dat olifanten geen mock charge gaan uitvoeren: hun fameuze schijnaanval.

Sedert enkele weken heeft SANParks naast de twee bestaande webcamera's in het Krugerpark en de ene camera in het Kalahari-park nu ook een webcam in het Addo Olifantenpark. Meer uitleg over die gratis webcam - en een rechtstreekse link naar de webcams in het Krugerpark en in Kalahari - vind je in dit topic.

11 mei 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl

een unicum in de dierenwereld: een tweeling bij olifanten (foto SANParks.org)
Een olifanten tweeling is een unicum in de dierenwereld. Deze foto werd genomen op 17 december 2005 in het Addo Olifantenpark in Zuid-Afrika (foto SANParks.org).

Addo Olifantenpark Zuid-Afrika (foto SANParks.org)
De olifanten van het Addo Olifant Nationaal Park in Zuid-Afrika zijn gewend aan auto's. In zulke situatie moet je gewoon blijven staan met je auto en mag je zeker niet claxonneren (foto SANParks.org).

Duke, de oudste olifant van het Krugerpark Zuid-Afrika (foto mei 2010 - SANParks.org)
Olifant Duke, begin mei 2010: dierenartsen van parkbeheerder SANParks hebben hem net verdoofd en gaan een zender rond zijn nek vastmaken om hem beter te kunnen volgen.

de webcam van Addo
Zo ziet een beeld van de webcam in het Addo Olifantenpark eruit.

de webcam van Satara
SANParks heeft twee webcams in het Krugerpark; één ervan staat nabij rustkamp Satara, en er zijn regelmatig spectaculaire beelden te zien.