Op donderdag 13 januari 2010 is het nieuwe schooljaar in Zuid-Afrika begonnen, en daarmee is voor de meeste Zuid-Afrikanen een einde gekomen aan hun jaarlijkse vakantie. Het Zuid-Afrikaans ministerie van Vervoer en organisaties die zich bezig houden met veilig verkeer - zoals Arrive Alive en driving.co.za - maken nu de balans op van vier weken schoolvakantie. Dat betekent immers ook vier weken hoogseizoen op het Zuid-Afrikaans wegennet, en het aantal verkeersdoden toont nog maar eens aan dat Zuid-Afrikanen veel te laks omspringen met hun verkeersreglement - en dan vooral wat betreft de maximum snelheid en de toegelaten promille grens voor rijden onder invloed. Zoals elk jaar wordt de maand december genomen als referentie voor de verkeersveiligheid (onveiligheid), en het aantal verkeersdoden in Zuid-Afrika tijdens die periode is echt hallucinant. Volgens Sibusiso Ndebele, de Zuid-Afrikaanse minister van Vervoer, vielen er van 1 tot 31 december 2009 1.050 doden: 276 chauffeurs, 419 passagiers en 355 voetgangers. Volgens de minister werden er tussen 1 december 2009 en 6 januari 2010 meer dan 720.000 voertuigen aan een controle onderworpen en kregen 290.000 chauffeurs een boete wegens overdreven snelheid. Er werden ook 3.569 dronken chauffeurs gearresteerd, en 262 wegens roekeloos rijgedrag. De politie zette 2.849 voertuigen aan de kant die niet rijwaardig waren, inclusief 1.503 bussen en taxi's. Enkele duizenden automobilisten werden beboet voor het niet dragen van hun veiligheidsgordel. Volgens de Zuid-Afrikaanse Politie was overdreven snelheid de oorzaak van 90% van de verkeersongevallen. De Zuid-Afrikaanse minister van Vervoer kondigde aan dat het Zuid-Afrikaans Parlement binnenkort het rijbewijs met strafpunten zal goedkeuren, en dat zal gebeuren via het nieuwe boetesysteem voor verkeersovertredingen: het zgn. AARTO-systeem (Engels: Administrative Adjudication of Road Traffic Offences - Afrikaans: Administratiewe Beregtiging van Padverkeersmisdrywe - Nederlandse vertaling administratieve afhandeling van verkeersovertredingen).

Toch is het aantal verkeersslachtoffers van december 2009 (1.050 doden) volgens minister Ndebele een verbetering tegenover december 2008, toen er 1.348 doden te betreuren vielen op de Zuid-Afrikaanse wegen. Maar het cijfer van de minister van Vervoer worden betwist door Rob Handfield-Jones, CEO van Collision Reduction Services, een privé-organisatie die een veiliger verkeer (en zuiniger auto's) nastreeft via o.a. professionele training. Rob Handfield-Jones: "het aantal verkeersdoden van 2008 was niet 1.348, maar ‘slechts' 908. Als er in december 2009 1.050 doden vielen is dat een stijging van 16%", aldus de CEO van www.driving.co.za die vermoedt dat de regering het aantal verkeersslachtoffer van december 2009 vergelijkt met een langere periode, nl. van 1 december 2008 tot midden januari 2009 (einde van de schoolvakantie 2008). Driving.co.za ontkent ook dat Aarto voor een mentaliteitswijziging zal zorgen, en ook de 290.000 snelheidsovertredingen van december zullen dat niet doen. Volgens Rob Handfield-Jones heeft Zuid-Afrika een totaal nieuw systeem nodig om rijbewijzen toe te kennen omdat er momenteel in het land veel te veel zwakke chauffeurs rondrijden die hun rijbewijs gekregen of gekocht i.p.v. verdiend hebben. De minister van Vervoer ontkent dat er met de statistieken gesjoemeld is, en hij zei dat elke Zuid-Afrikaanse municipaliteit (= agglomeratie) op haar website binnenkort een Road Safety Forum zal openen.

Het grote aantal voetgangers dat gedood werd heeft vooral te maken met onvoorzichtigheid vanwege de voetgangers en overdreven snelheid vanwege automobilisten. Vooral zwarten steken vaak de snelweg over, en tijdens elf maanden van het jaar gaat dat meestal zonder problemen in Zuid-Afrika. Maar in december zijn er opeens duizenden automobilisten meer op de snelweg, en dan wordt oversteken wél riskant - zeker als er automobilisten zijn die zich niet houden aan de 120 km/u. Het Zuid-Afrikaans wegennet is eigenlijk nooit oververzadigd - behalve tijdens de ochtend- en de avondspits rondom de grote steden. De snelwegen naar de belangrijkste toeristische gebieden zoals het Krugerpark, Kaapstad en badstad Durban zijn geen autosnelwegen zoals wij die kennen (met twee of drie rijstroken in elke richting): op meerdere plaatsen is er regelmatig maar één brede rijstrook in elke richting. Tijdens de schoolvakanties is het daar veel drukker, en vooral bij inhaalmanoeuvers gaat het daar soms goed fout omdat veel Zuid-Afrikaanse chauffeurs niet het geduld hebben van Europese chauffeurs wat vertraagd verkeer en files betreft. De meeste zware verkeersongevallen in Zuid-Afrika worden overigens veroorzaakt door taxibusjes - en vaak zijn het ongevallen zonder tegenpartij: een taxichauffeur die te snel reed en de controle over zijn voertuig verloor.

Meer informatie:

• Driving.co.za - Collision Reduction Services
• AARTO
• Arrive Alive
• ons topic autorijden
• ons topic schoolvakanties in Zuid-Afrika

17 januari 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl