Zuid-Afrika Informatie Zoeken

Zuid-Afrika : twee kerncentrales in gebruik, zes in voorbereiding

de Koeberg kerncentrale van Eskom in Milnerton, Kaapstad, Zuid-AfrikaKoeberg
Ook in Zuid-Afrika worden de problemen van de kerncentrale(s) van Fukushima in Japan op de voet gevolgd. Zuid-Afrika heeft sedert 1984 twee kerncentrales in gebruik, nl. Koeberg 1 en Koeberg 2: die bevinden zich naast elkaar in Milnerton, een badstad even buiten Kaapstad. Zuid-Afrika heeft verder ook nog één kleine kernreactor in gebruik, nl. de Safari-1 van het Zuid-Afrikaans kernenergie studiecentrum in Pelindaba. Pelindaba ligt vlakbij de Hartbeespoort Dam, op zo'n 40 km ten westen van Pretoria. Koeberg 1 en Koeberg 2 zijn kernenergiecentrales van 900 MW elk (jaarproductie 13.668 GWh); de reactor van Pelindaba, de Safari-1, levert 20 MW. Koeberg 1 en 2 leveren zo'n 5% van de elektriciteit in Zuid-Afrika want maar liefst 85% van de energievoorziening in Zuid-Afrika gebeurt met traditionele steenkoolcentrales. Zuid-Afrika is immers één van de grootste leveranciers ter wereld van de fossiele brandstof steenkool. Windenergie is nog eerder zeldzaam in Zuid-Afrika en de meeste Zuid-Afrikaanse windturbines zijn er geïnstalleerd door Europese fabrikanten die via Zuid-Afrika de Afrikaanse markt willen veroveren.

Eskom
De energiemarkt in Zuid-Afrika wordt beheerd / zelfs beheerst / door Eskom, de Zuid-Afrikaanse staatselektriciteitsmaatschappij. De afgelopen dagen heeft Eskom meermaals de bevolking van Zuid-Afrika moeten geruststellen over de veiligheid van de Zuid-Afrikaans kerncentrales. Tony Scott, Eskom woordvoerder voor kernenergie, zei dat Zuid-Afrika de veiligheid van zijn kerncentrales uiterst nauwkeurig opvolgt. De koeling van de Koeberg gebeurt ook anders dan de kerncentrales van Fukushima, Japan: volgens Tony Scott heeft Zuid-Afrika bewust gekozen voor koeling van de reactoren door water onder druk (tegenover koeling door kokend water in Japan). Tony Scott verduidelijkte aan de Zuid-Afrikanen dat de Japanse kernreactoren automatisch uitgeschakeld werden net na de aardbeving, maar dat er nu zware problemen zijn met de problemen het kernafval dat niet voldoende afgekoeld kan worden. Volgens de Zuid-Afrika milieuorganisatie Earthlife South Africa waren er tijdens 2010 91 Koeberg-medewerkers die te veel bestraling opgelopen hebben. Earthlife SA wil daarom dat de regering geen nieuwe kerncentrales bouwt, maar investeert in propere en hernieuwbare energie. Maar Eskom Zuid-Afrika doet dat niet, integendeel zelfs: Eskom gaat de volgende jaren twee klassieke (n.v.d.r. en vervuilende...) steenkoolcentrales bijbouwen: de centrales van Medupi en Kusile. Eskom kan momenteel 40.870 MW leveren, maar Eskom heeft zo maar een reserve van 5%. Tegen 2013 moet dat 15% zijn en tegen 2018 wil Eskom zelfs 17.000 MW extra leveren, o.a. via de Ingula waterkrachtcentrale.

Aardbeving-bestendig
Tony Scott van Eskom zei dat de twee Koeberg centrales gebouwd zijn op een seismisch platform om aardbevingen op te vangen: beide centrales hebben een rubberfundering die aardschokken opvangt. Bovendien heeft Koeberg voldoende dieselgeneratoren (en diesel) in voorraad om alternatieve energie voor de eigen centrale te voorzien als er een aardbeving zoals die van Japan zou plaatsvinden. Scott benadrukte dat die extra generatoren hogerop gebouwd zijn zodat ze door een tsunami niet overspoeld worden. Koeberg ligt namelijk op zeeniveau want het plaatsje Milnerton ligt aan de Atlantische Oceaan. Dr. Kelvin Kemm, kernfysicus en consultant van het studiebureau Stratek, is niet echt opgezet met de manier waarop de media (inclusief de Zuid-Afrikaanse media) rapporteren over Japan. Volgens doctor Kemm is de situatie in Fukushima minder dramatisch dan de pers ons laat geloven. Kelvin Kemm: "nadat een kernreactor uitgeschakeld werd, bv. bij een aardbeving, is de reactor heel warm en moet die geleidelijk met water gekoeld worden. Daarvoor is elektriciteit nodig om dat koelwater door de installatie te pompen, en daar is het in Fukushima verkeerd gegaan", zegt Kemm. "Zowel de batterijen als de diesel noodgeneratoren die de nodige elektriciteit moesten leveren, waren door de aardbeving vernietigd". Maar zelfs dan nog is er volgens de Zuid-Afrikaanse kernfysicus geen rampscenario te verwachten als de kernreactor smelt. Kemm: "er zal dan wel radio-actieve afval lekken, maar het grote risico is dat de kerncentrale na de ‘melting' definitief verloren is en dat men dan voor een enorm moeilijke berging staat", aldus dr Kemm. "Daarom doet men al het mogelijke om ze af te koelen, want een kernontploffing kan niet meer eens de reactoren zijn stilgelegd", aldus de Zuid-Afrikaanse specialist op gebied van kernergie. Hij zei ook dat uranium voor kerncentrales uranium is dat 5% verrijkt werd; voor kernbommen is het 95%.

Kernenergie versus steenkool
Zuid-Afrika : de steenkoolcentrale van ArnotDe Zuid-Afrikaanse regering wil tegen 2030 zes nieuwe kernreactoren bouwen. Ter vergelijking: Japan heeft (had) 54 kernreactoren in gebruik. Ompi Aphane is adjunct-directeur-generaal van het Zuid-Afrikaans ministerie van Energie en hij is bevoegd voor elektriciteit, kernenergie en duurzame energie. Ompi Aphane zegt dat de regering van Zuid-Afrika het kernenergieprogramma niet zal schrappen, maar dat de vestigingsplaatsen van de nieuwe kerncentrales zullen herbekeken worden. "Ook de ontwerpplannen van de gebouwen zullen we herbestuderen, vertrekkend van hetgeen we uit Japan geleerd hebben", aldus Aphane. Ook de woordvoerder van de Zuid-Afrikaanse regering zegt dat men het risico van kernenergie niet mag overdrijven: "er zijn echt geen 100.000 mensenlevens in gevaar", zegt hij, "en we gaan toch ook het vliegen niet verbieden als er 250 doden vallen bij een vliegtuigcrash?". Trouwens, zegt Ompi Aphane namens de Zuid-Afrikaanse regering: in het lastenboek voor de Koeberg kerncentrales stond dat ze moesten bestand zijn tegen aardbevingen met een score van 7.0 op de schaal van Richter. Ter vergelijking: de aardbeving die Nieuw-Zeeland op 22 februari 2011 door elkaar schudde en die 145 mensenlevens kostte was er één van 6.3 op de schaal van Richter. De zwaarste aardbeving die Zuid-Afrika ooit had, werd genoteerd op 4 december 1809. Vermoedelijke kracht was 6.3 (Charles Richter heeft zijn meetschaal pas in 1935 gemaakt). Het epicentrum van die aardbeving van 1809 lag overigens in Kaapstad: het was Jan Biesjes Kraal, vandaag het Royal Ascot Estate in ... Milnerton, op 8 km van de Koeberg-centrales.

Meer informatie - links:

infozuidafrika.be - infozuidafrika.nl - 16 maart 2011

Koeberg