Zuid-Afrika krijgt binnenkort nieuw bankbiljetten met daarop de beeltenis van Nelson Mandela. Dat maakte president Jacob Zuma gisteren bekend, precies op de 22ste verjaardag van de vrijlating van Mandela uit de Victor Verster gevangenis in Paarl (nabij Kaapstad). Op 11 februari 1990 was dat.

President Zuma krijg eerste exemplaar
Het eerste exemplaar van het eerste nieuwe bankbriefje van R50 werd voorgesteld tijdens een druk bijgewoonde persconferentie in de Uniegebouwen in Pretoria. En die persconferentie zorgde ongewild voor onrust op de financiële markten in Zuid-Afrika. The Presidency - de administratie van de president - had de uitnodiging voor de persconferentie pas op vrijdagavond verstuurd, na sluiting van de beurzen en zonder mee te delen waarover het ging. Het kantoor van de president had tegelijk de aanwezigheid aangekondigd van Gill Marcus, gouverneur van de Zuid-Afrikaanse Nationale Bank (South African Reserve Bank). Beleggers en speculanten waren dus ongerust.

Zuid-Afrikaanse Rand verliest 2,5 omdat persconferentie te laat begint
Toen de persconferentie op het aangekondigde uur (13u) nog niet begonnen was, kwam er een geruchtenmolen op gang die The Presidency en de SARB zeker niet verwacht hadden. Anderzijds: een persbericht dat na beurssluiting verstuurd wordt en een persconferentie van de president zelf die aangekondigd wordt als"belangrijk is voor de natie": bankiers, speculanten en financiële experten hebben al voor minder gepanikeerd. Het gevolg was dat de Zuid-Afrikaanse Rand waarde plots begon te verliezen. Want niettegenstaande de Johannesburg Stock Exchange gesloten was kunnen de wisselkoersen dankzij internet constant wijzigen. Er was zelfs lichte paniek bij beleggers: kwam er een devaluatie van de Zuid-Afrikaanse Rand en was er nog onenigheid binnen de regering? Of kwam er misschien een revaluatie? Of zou er dan toch een stijging komen van de repokoers, de basisrente die de Zuid-Afrikaanse Nationale Bank aanrekent aan privé-banken die bij haar geld lenen? Gelukkig kwam twee uur later eindelijk de verlossing, toen de persconferentie om 15u begon en toen bleek dat de geheimzinnige persconferentie over een nieuw bankbiljet ging. Maar intussen was de Rand wel 2,5% gezakt t.o.v. de Dollar en de Euro - een verlies dat zaterdagavond en zaterdagnacht tot 2% herleid werd.

Oude bankbriefjes blijven geldig
Gill Marcus, gouverneur van de Nationale Bank, zei tijdens haar inleidende speech dat de SARB er niet aan denkt om een bankbriefje van 500 Rand in te voeren. Momenteel is R200 het hoogste briefje: omgerekend aan de wisselkoers van dit ogenblik zo'n 19,65 Euro. Maar dan was het tijd voor de president zelf om het grote nieuws aan te kondigen: "on behalf of Government and the people of South Africa, it is my honour and pleasure to announce that the new South African bank notes will bear the image of President Mandela, the President of a free, democratic South Africa", aldus Jacob Zuma. Gill Marcus (SARB) ging verder: "de beveiliging van bankbiljetten wordt om de 7 tot 10 jaar vernieuwd, voornamelijk om namaak te bemoeilijken. De laatste keer dat de Zuid-Afrikaanse bankbriefjes een upgrading kregen was in 2005", zei Marcus. De eerste nieuwe bankbriefjes moeten tegen het einde van 2012 in circulatie komen. Alle bedragen zullen de beeltenis van Nelson Mandela op de voorkant hebben, maar telkens in een andere kleur. Op de achterkant blijft, zoals nu, een afbeelding van de Big Five staan. De Big Five / Grote Vijf is de safari term voor de vijf gevaarlijkste dieren: leeuw, luipaard, olifant, neushoorn en buffel. Marcus zei ook dat de bedragen hetzelfde zullen blijven: R10, R20, R50, R100 en R200. Wie nog "oude" biljetten heeft moet niet direct naar een bank of wisselagent hollen, zei de gouverneur van de Suid-Afrikaanse Reserwe Bank: ze blijven nog jaren een geldig betaalmiddel in Zuid-Afrika.

Toelating familie
Volgens Pravin Gordhan, minister van Financiën van Zuid-Afrika, bedraagt de totale kostprijs van het project zo'n 2,5 miljoen Rand (245.000 Euro). Voor de ontwikkeling van de nieuwe bankbiljetten had de South African Note Company (SABN) advies ingewonnen bij - of zelfs toelating gevraagd aan - The Nelson Mandela Foundation, aan Graca Machel (Mandela's echtgenote, als vertegenwoordigster van de familie), aan het ministerie van Kunst en Cultuur en aan het Nationaal Instituut voor de blinden (National Council for the blind). Er werd geen melding gemaakt van een formele toezegging vanwege Nelson Mandela zelf, vermoedelijk op diens eigen verzoek. In tegenstelling tot de huidige politici wil "Madiba", zoals de Zuid-Afrikanen hun oud-president noemen, niet meer in het middelpunt van de belangstelling staan. Nelson Mandela geniet in zijn geboortedorp Qunu van zijn oude dag en zijn verantwoordelijkheid als stamoverste en familieleider. In traditioneel Afrika - Mandela is een Xhosa - genieten ouderen immers het meeste aanzien en respect.

(bron : infozuidafrika be/nl - 12/02/2012)