infozuidafrika = informatie over Zuid-Afrika. Maandagavond hebben de 1,3 miljoen stakende ambtenaren uit het onderwijs, de gezondheidszorg en justitie hun staking opgeschort. De staking begon op 9 augustus 2010 met een staking in het onderwijs en bij de spoorwegen, en stilaan sloten andere vakbonden van Zuid-Afrikaanse staatsdiensten erbij aan. Er is maandag weliswaar geen akkoord bereikt tussen de regering en de vakbondskoepel Cosatu, en dus wordt er de komende dagen verder onderhandeld - maar dan zonder algemene staking. Deze staking - nog groter dan de ambtenarenstaking van 2007 - heeft vooral in de gezondheidszorg catastrofale gevolgen gehad: daar vielen minstens 20 doden omdat wachtdiensten gewoon niet uitgevoerd werden, omdat verpleegsters en soms zelfs dokters hun dienst gewoon verlieten en omdat stakingspiketten ervoor zorgden dat bereidwilligen niet in het ziekenhuis geraakten. De Zuid-Afrikaanse krant Beeld bericht vandaag dat er in de drie staatshospitalen van Durban met een kanker-afdeling al sedert het begin van de staking geen chemotherapie meer gegeven wordt. Chemotherapie is een arbeidsintensieve behandeling die gebaseerd is op de routine, de vakkennis en de inzet van verpleegsters - met een oncoloog die de instructies geeft. Maar aangezien bijna alle verpleegsters in staking waren, is er in die hospitalen van Durban een enorme achterstand die voor veel kankerpatiënten ongetwijfeld fataal zal zijn. Vorige week waren er op meerdere neonatale afdelingen al een tiental doden gemeld: de meesten waren baby's die stierven aan ondervoeding omdat de verpleegsters gewoon hun dienst verlieten om de staking te vervoegen, of gewoon niet opdaagden omdat ze geïntimideerd werden.

De vakbonden eisen een loonsverhoging van 8,6% en een woonstvergoeding van 1.000 Rand per maand. De regering wilde aanvankelijk slechts 6,5% geven en een woonstvergoeding van 650 Rand per maand. Maar vorige vrijdag heeft de regering dan toch een laatste aanbod gedaan van 7,5% loonsopslag en 800 Rand woonstvergoeding per maand. Richard Baloyi, Zuid-Afrikaans minister van Openbare Diensten en Administratie wijst erop dat dit voorstel al het dubbele is van de inflatie die momenteel 3,7% op jaarbasis bedraagt. Minister Baloyi zei dat het aanbod de financiële draagkracht van de regering nu al te boven gaat, en dat de loonsverhoging de staatsuitgaven met 1% zal vermeerderen. Volgens analysten verliest de economie van Zuid-Afrika veel geld aan de staking: 1 miljard Rand per dag (107 miljoen Euro) ramen ze. Desondanks is er geen druk geweest op de wisselkoers van de Zuid-Afrikaanse Rand noch op de koersen van de JSE - Johannesburg Stock Exchange.

De regeringspartij ANC (African National Congress) reageert oppervlakkig op het (voorlopig) einde van de staking: ANC-woordvoerder Jackson Mthembu zei dat het opschorten van de staking een stap in de goede richting is om terug stabiliteit in de dienstverlening te krijgen. Bij de oppositiepartij Democratic Alliance is men duidelijker: woordvoerder Ian Davidson zegt dat de DA de regering veroordeelt omdat die aan goed betaalde werknemers een loonsverhoging aanbiedt die de inflatie zal doen stijgen en de dienstverlening op termijn zal doen inkrimpen, en de DA veroordeelt de vakbonden omdat ze de gevolgen van een algemene staking van drie weken totaal onderschat hebben én er bovendien een politiek steekspel van gemaakt hebben.

Uiteraard is er niks zo erg als de dodelijke slachtoffers in de ziekenhuizen en rusthuizen, maar de sector die naast de gezondheidszorg het meest getroffen werd, is het onderwijs. Het personeel van de staatscholen in Zuid-Afrika is beter betaald dan dat van de privé-scholen, maar toch lagen bijna alle staatscholen plat en is er geen enkele melding gekomen van sluiting van een privé-school - tenzij voor enkele uren, wegens een intimidatie. Op termijn dreigt dit voor veel studenten en scholieren een verloren jaar te worden want Zuid-Afrika had al een extra lange wintervakantie dit jaar wegens het WK voetbal. In plaats van de gebruikelijke twee weken waren de scholen dit jaar vijf weken gesloten tijdens de winter. Binnen enkele weken beginnen de eerste examens, want het Zuid-Afrikaans schooljaar valt samen met het kalenderjaar.
De studentenorganisatie Cosas hield vorige week een protestbetoging in Kroonstad. Ndoba Msimanga, nationaal voorzitter van Cosas, eist dat de septembervakantie dit jaar wegvalt zodat leerlingen zich terdege kunnen voorbereiden op hun eindexamens (nov-dec). Wegens de wereldbeker voetbal is de gebruikelijke "septembervakantie" dit jaar verlaat naar oktober. En Cosas vraagt ook een bonus van 25% gratis punten voor alle leerlingen omdat ze maar liefst 7 weken minder les krijgen dan andere jaren: 3 weken wegens het wereldkampioenschap voetbal en 4 weken wegens de onderwijsstaking.

• "Al zeven doden wegens staking"- Die Burger 20 augustus 2010
• "Stakende dokters schakelen couveuse uit : zeven dagen oud hartpatiëntje Jimmy Mboweni sterft" - nuus24.com 21 augustus 2010
• "Hospitaalsterftes weëns staking"- Praag 23 augustus 2010
• "Geen chemo in staatshospitalen van Durban" - nuus24.com 6 september 2010
• Ons eerste nieuwsbericht over de staking dateert van 7 augustus 2010 : "Zuid-Afrika maakt zich op voor toyi toyi"

www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl - 6 september 2010