Zuid-Afrika Informatie Zoeken

Moenie mounie - niet mekkeren (Zuid-Afrikaans met een glimlach)

Wie volgend jaar naar het WK Voetbal in Zuid-Afrika gaat en nog geen kadootje heeft gevraagd aan de Sint kan de heilige man misschien een boek vragen over het Afrikaans (de Afrikaanse taal). Maar ook voor wie gewoon op reis naar Zuid-Afrika gaat is ‘Moenie mounie - niet mekkeren' een boek met interessante en bruikbare wetenswaardigheden over het Afrikaans. Het boek is geen woordenboek Nederlands-Afrikaans, maar je vind er toch een paar compacte woordenlijsten Afrikaans in, alsook foto's en meerdere leuke anekdotes. Auteur Piet van Sterkenburg is emeritus hoogleraar Lexicologie in Leiden en wetenschappelijk eindredacteur van Hogeschooltaal te Breda; hij werkt al meer dan 15 jaar samen met het ‘Woordeboek van die Afrikaanse Taal' in Stellenbosch en is dus heel vertrouwd met het Nederlands en het Afrikaans.

In het boek komen een tiental onderwerpen aan bod waar toeristen in Zuid-Afrika dagelijks mee te maken hebben: het verkeer, kleding, het begroeten, eten en drinken, ontspanning en sport, de Zuid-Afrikaanse planten- en dierenwereld en dagdagelijkse gebruiksvoorwerpen. Kortom: Piet van Sterkenburg beschrijft in zijn boek wat er met het Nederlands gebeurd is sinds Jan van Riebeeck in 1652 voet aan wal zette in Kaapstad. Waarom heet iemand die zijn haar helemaal in de war heeft een ‘bossiekop'? Omdat het een samenstelling is van de twee Afrikaanse woorden ‘bossie' (struikgewas, onkruid) en ‘kop' (hoofd). Dat een ‘duikweg' een tunnel is en een ‘hysbak' een lift wist je misschien al, maar wat betekent ‘kos-my-niks'? Raad even, het antwoord krijg je een paar regels verder (het is geen gratis staaltje van iets). Het Afrikaans heeft ook heel wat woorden overgenomen uit het Engels, en de auteur geeft al mooi voorbeeld het Afrikaanse woord ‘vleispaleis'. Vleis (Afr.) is vlees (Ned.), en zo begrijp je wellicht dat een vleispaleis iemand met overgewicht is (afgeleid van het Engelse ‘meat palace'). Oh ja, het Afrikaans woord ‘kos-my-niks' komt ook uit het Engels: het betekent cosmetica of schoonheidsmiddel(en). En wellicht kan je nu ook zelf uitvinden wat de veel gebruikte Afrikaanse uitdrukking ‘moenie worrie nie' betekent.

Moenie mounie - niet mekkeren (Zuid-Afrikaans met een glimlach)
Auteur: Piet van Sterkenburg
Uitgeverij Scriptum - Schiedam (nov 2009)
ISBN: 9789055946891
Gebonden, 219 pagina's
Richtprijs: 17,50 euro

30 november 209 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl