Air Zimbabwe, de nationale luchtvaartmaatschappij van het Zuidelijk Afrikaanse land Zimbabwe, is vorige week door het Hooggerechtshof van Harare onder toezicht geplaatst. De rechter ging daarmee in op verzoekschriften van twee personeelsvakbonden van de staatscarrier. De twee bonden, de NAWU en de ATU (resp. National Airways Workers Union en Air Transport Union) vorderen namens hun leden 35 miljoen US-Dollar aan achterstallig loon voor de laatste drie jaar. Air Zimbabwe heeft ook een openstaande schuld bij diverse regionale luchthavens - o.a. Johannesburg (Zuid-Afrika), Gaborone (Botswana) en Windhoek (Namibië). Maar die schulden worden voorlopig nog niet opgeëist.

Zimbabwe is een buurland van Zuid-Afrika. Gedurende vele jaren waren de beste luchtvaartroutes voor Air Zimbabwe Johannesburg-Harare en Johannesburg-Victoria Falls. Maar buurland Zambia heeft een tiental jaren geleden handig ingespeeld op het succes van die laatste route. Toeristen kunnen de Victoria Watervallen immers ook bewonderen vanop Zambiaans grondgebied. De luchthaven van Livingstone werd serieus uitgebouwd tot een internationale luchthaven en de Zuid-Afrikaanse hotelketen Sun International heeft flink geïnvesteerd in enkele hotels in Livingstone. Het gevolg is dat Zuid-Afrikaanse toeristen voor pakketreizen naar de Victoria Watervallen eerder voor Livingstone (Zambia) dan voor Victoria Falls (Zimbabwe) kiezen. Te samen met het wegvallen van de belangstelling voor Johannesburg-Victoria Falls kreeg ook de route Johannesburg-Harare het hard te verduren: Air Zimbabwe kreeg op die route immers concurrentie vanwege Zuid-Afrikaanse low cost carriers die niet alleen veel goedkoper maar vooral veel betrouwbaarder waren.

Naast de openstaande lonen (35 miljoen US-Dollar) heeft Air Zimbabwe ook nog 140 miljoen US-Dollar openstaande schuld aan belastingen en sociale zekerheid (bij resp. de ZIMRA - Zimbabwean Revenu Authority en de NSSA - National Social Security Authority). Het Hooggerechtshof van Harare heeft nu Innocent Mavhunga, een externe accountant die al voor Air Zimbabwe gewerkt heeft, benoemd tot voorlopige bewindvoerder en CEO. Alle huidige leden van de raad van beheer kregen een toegangsverbod tot het bedrijf. Bewindvoerder Mavhunga moet nu alle bedrijfsschulden in kaart brengen en onderzoeken of er nog toekomst is voor de luchtvaartmaatschappij. Maar Caleb Mucheche, de advocaat die namens de twee vakbonden de eis indiende, heeft daar eigenlijk weinig hoop in. "Vliegtuigen van Air Zimbabwe worden regelmatig aan de ketting gelegd - recent nog een Boeing 767 in Londen Gatwick", aldus de advocaat, die eraan toevoegt dat dit de reden is waarop de route van Harare naar Londen nu verlieslatend is: "zelfs voor 300 UK-Pond (plus taksen) willen passagiers niet in Londen stranden", zegt hij.

Het lijkt er dus niet op dat president Robert Mugabe nog geld wil investeren in Air Zimbabwe. En daarmee zijn we bij één van de belangrijkste oorzaken van het falen van Air Zimbabwe aanbeland: de seniele president die de luchtvaartmaatschappij beschouwt als zijn eigen speeltje en regelmatig vluchten liet annuleren omdat hij - of zijn echtgenote - ergens naartoe wilde met een vliegtuig van Air Zimbabwe. Meest flagrante voorval was een shopping trip naar Dubai, in 2008. Twintig jaar geleden moesten passagiers dan gelaten wachten op een andere vlucht van Air Zimbabwe, maar tegenwoordig zijn er voldoende andere maatschappijen die hen kunnen opvangen.

Innocent Mavhunga, waarnemend CEO en voorlopige bewindvoerder, heeft inmiddels op de homepage van Air Zimbabwe een voorzichtig charme-offensief gestart. Hij geeft de problemen toe, maar zegt tegelijk dat hij aan een oplossing werkt: "...The airline will restore services to original levels gradually and the travelling public and industry will continuously be informed... Air Zimbabwe sincerely apologises to its valued customers and stakeholders for inconveniences caused by the disruption of flights and would like to reaffirm its commitment to providing reliable service..." Mavhunga roept passagiers op om hun ervaringen - goed of slecht - rechtstreeks aan hem mee te delen en hij heeft zijn eigen email-adres en zelfs het nummer van zijn eigen mobieltje op de homepage gezet. We wensen hem veel succes, maar er zal meer nodig zijn dan dat om het vertrouwen van lokale, regionale en internationale passagiers in Air Zimbabwe te herstellen. In april 2011 was Air Zimbabwe overigens al eens enkele weken geschorst door de internationale luchtvaartmaatschappij IATA wegens achterstallige betalingen.

Meer informatie:

• homepage Air Zimbabwe
• ons topic "Zuid-Afrikaanse luchtvaartmaatschappijen"
• ons nieuwsbericht van april 2011 "IATA schorst ticketverkoop Air Zimbabwe"

Innocent Mavhunga, de voorlopige bewindvoerder van Air Zimbabwe en waarnemend CEO, roept passagiers op om hun ervaringen - goed of slecht - rechtstreeks aan hem mee te delen en hij heeft zijn eigen email-adres en zelfs zijn eigen gsm-nummer op de homepage gezet.

De Victoria Watervallen (Zimbabwe) op de Zambezi Rivier: toeristen kunnen die nu even gemakkelijk bewonderen vanuit buurland Zambia.

(bron : infozuidafrika be/nl - 30/01/2012)